Sore eyes: Sanhi, sintomas, at lunas

Ang sore eye o conjunctivitis. (American Academy of Ophthalmology)

Ang sore eyes na kilala rin sa pangalang “pink eye” at conjunctivitis ay ang pamumula ng mga mata, kasama na rito ang mga hindi kaaya-ayang pakiramdam.

Ang pagkakaroon ng sore eyes ay hindi lamang tuwing panahon ng tag-init. Kahit panahon ng tag-ulan ay maaaring makuha ang medikal na kondisyon na ito.

Maaaring makuha ang sore eyes sa iba’t ibang uri ng iritasyon, halimbawa nito ay mga alikabok at mga maliliit na bagay na maaaring makapasok at maging dahilan ng pagkairita ng mata. Ngunit ang pagkakaroon ng sore eyes ay maaaring sintomas din ng ibang sakit sa mata na kailangan ng agarang atensyong medikal.

Ang sore eyes o conjunctivitis ay may dalawang uri, ang bacterial conjunctivitis at viral conjunctivitis. Halos ang mga sintomas nito ay pareho lamang ngunit mas malala ang una at ito ang nakahahawa. Habang ang viral conjunctivitis naman ay ang karaniwang sore eyes na nakuha sa paligid

Ayon kay Zia Sherrell (Medical News Today), ang bacterial conjunctivitis ay nangyayari kapag ang bakterya ay nakapasok sa loob ng mata.

 

Maaaring makahawa ang sore eyes sa pamamagitan ng:

* Pakikisalamuha (close contact) sa may bacterial conjunctivitis

* Paggamit ng mga bagay na ginamit ng may kondisyon nito

* Droplets mula sa pagbahing o pag-ubo ng may kondisyon nito

Ayon kay Michael Gorin O.D (Eye Health Web), ang sore eyes o “pink eye” ay maaaring sanhi ng impeksyon, allergies, pagbababad sa arawan, pagkapagod ng mata, o sa pagsusuot ng contact lens.

 

Mga sanhi o dahilan ng sore eyes

* Sobrang pagtatrabaho sa computer

* Kakulangan sa tulog

* Maling preskripsyon sa pagsuot ng salamin

* Mga hindi kanais-nais na dala ng hangin tulad ng mga kemikal at usok

* Pagsusuot ng contact lens

* Paggamit ng cosmetics (make-up)

* Pagkusot sa mata ng sobra

* Pamamaga dulot ng allergies o impeksyon

* Pagbababad sa araw

* Pagkatuyo ng mata

* Mga impeksyon na dala ng virus tulad ng lagnat at sipon

* Blepharitis o pamamaga sa talukap ng mata

 

Mga karaniwang sintomas ng sore eyes

* Pamumula ng mata

* Hindi komportableng pakiramdam sa mata

* Mainit na pakiramdam (burning)

* Photophobia (pagka-diskomportable sa ilaw o liwanag)

* Masakit na pakiramdam sa mata

* Hirap sa pagmulat ng mata pagkagising

* Nagdidikit ang talukap ng mata pagkatapos matulog

* Pagluluha na mata

* Mahapding pakiramdam sa mata

* Pagkakaroon ng sipon o mucus (muta)

* Pagsakit ng lalamunan

 

Lunas ng sore eyes

Mas mainam pa rin ang pagkonsulta sa doktor upang maeksamina nang mabuti ang mga mata, kung ito ba talaga ay sore eyes o ibang sakit, at upang ito ay maiwasang lumalala.

Ang doktor rin ang siyang magrerekomenda ng mga gamot lalo na kung ito ay bacterial conjunctivitis na kung saan antibiotics ang gamutan.

Ang viral conjunctivitis naman ay kusang nawawala, karaniwang nakukuha sa adenovirus o sakit tulad ng trangkaso.

 

Mga maaaring gawin sa tahanan upang maiwasan ang sore eyes

* Pagtulog nang tama at sapat sa gabi

* Pag-inom nang sapat na tubig araw-araw

* Pagkain nang tama

* Iwasang kusutin ang mata

* Ugaliing maghugas ng kamay

* Pansamantalang paghinto sa mga gawain lalo na sa harap ng computer

* Paggamit ng hot o cold compress sa loob ng 5 hanggang 10 minuto

Makatutulong ba ang paggamit ng sunglasses kapag may sore eyes?

Malaking tulong ang paggamit ng sunglasses habang may sore eyes. Ito ay upang hindi mairita pa ang mga mata dala ng hangin, alikabok, dumi at iba pang maaaring pumasok sa mata.

Tulong din ang salamin na ito upang magkaroon ng kumpiyansang lumabas kung kinakailangan.

Ang pagsuot ng sunglasses ay hindi paraan para hindi makahawa. Ang sore eyes ay isang airborne na sakit, ibig sabihin kumakalat dala ng hangin. Maaari rin itong kumalat sa pamamagitan ng pag-ubo at pagbahing gaya ng nabanggit sa itaas.