Pag-alala sa ambag ni Lualhati Bautista sa panitikan, industriya ng pelikula

Lualhati Bautista (Facebook)

Si Lualhati Bautista ay isang kilalang Pilipinong nobelista, tagasulat ng senaryo o screenwriter, at aktibista na may malaking kontribusyon sa panitikan at sinehan ng Pilipinas.

Ipinanganak noong Disyembre 2, 1945, sa Tondo, Maynila, si Bautista ay kilala sa kanyang makapangyarihang pagkukuwento at sa kanyang walang patid na paggalugad sa mga isyung panlipunan at pampulitika sa kanyang mga akda. Sa kanyang nakakahimok na mga salaysay at insightful na komentaryo, si Bautista ay naging isa sa mga pinaka-maimpluwensyang at bantog na literary figure sa Pilipinas.

Pumanaw si Bautista noong Pebrero 12, 2023 sa edad na 77.

Nagsimula ang literary journey ni Bautista noong 1970s nang una siyang makilala para sa kanyang nobelang “Dekada ’70,” na naglalahad ng kuwento ng isang middle-class na pamilyang Pilipino na nakikipagbuno sa mga magulong pangyayari noong panahon ng Martial Law.

Ang makabagong gawaing ito ay hindi lamang nakakuha ng diwa ng panahon kundi nagbigay-liwanag din sa mga pakikibaka at sakripisyo ng mga ordinaryong indibidwal na naipit sa gitna ng pulitikal na kaguluhan.

Ang estilo ng pagsulat ni Bautista ay nailalarawan sa pagiging rawness at authenticity, dahil madalas siyang kumukuha ng inspirasyon sa mga totoong karanasan sa buhay at sa mga isyung panlipunan na sumasalot sa bansa.

Kabilang sa kanyang iba pang kapansin-pansing nobela ay ang “Bata, Bata… Pa’no Ka Ginawa?,” “Desaparesidos,” at “Gapo,” na lahat ay sumasaklaw sa mga tema ng hindi pagkakapantay-pantay ng kasarian, kawalan ng katarungan, at mga kumplikado ng lipunang Pilipino. Ang mga nobela niya ay tumanggap ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature.

Ang Palanca award ay ang pinakaprestihiyosong pampanitikan na parangal sa bansa.

Ang epekto ni Bautista at ng kanyang mga likha ay higit pa sa larangan ng panitikan, dahil malaki rin ang naiambag niya sa industriya ng pelikula, na iniangkop ang sarili niyang mga nobela sa mga kritikal na kinikilalang pelikula na lalong nagpapalakas sa kanyang boses at mensahe.

 

Ang buhay ni Lualhati Bautista

Sa kanyang pagkabata at high school, nag-aral si Bautista sa mga pampublikong paaralan. Nakuha niya ang kanyang mga diploma mula sa Torres High School noong 1962 at Emilio Jacinto Elementary School noong 1958.

Nagsimula siyang mag-aral ng journalism sa Lyceum of the Philippines at huminto sa pag-aaral dahil ninais niyang ibigay ang oras sa kanyang pagsusulat.

Ang kanyang mga unang kwento ay inilathala sa magazine na Liwayway. Hinirang navice-president sa Screenwriters Guild of the Philippines at chair ng Kapisanan ng mga Manunulat ng Nobelang Popular.

Noong 1986, naging national fellow din siya para sa fiction ng University of the Philippines Creative Writing Center.

Maliban sa mga nobelang nabanggit, nagsusulat din siya ng mga maikling kuwento at script para sa mga palabas sa telebisyon at pelikula. Ang Sakada, na una niyang script, ay isang salaysay noong 1972 na nagtatampok sa paghihirap ng mga Pilipinong magsasaka.

Si Bautista ay pinarangalan bilang isang manunulat noong 1987 ng Surian ng Wikang Pambansa at ng Don Carlos Palanca Memorial Awards for Literature in the Philippines.

Ang Bulaklak sa City Jail (1984), Kung Mahawi Man ang Ulap (1984), at Sex Object (1985) ay ilan din lamang sa kanyang award-winning screenplays.

Tumanggap din siya ng mga parangal para sa pag-author ng mga screenplay, kabilang ang best story-best screenplay mula sa Metro Manila Film Festival, best story-best screenplay mula sa Film Academy honors, at best screenplay finalist para sa Star Awards.