Paano mawawala ang bukbok sa bigas?

Ang mga bukbok sa bigas. (Bilibb)

Weevils o rice weevils, flour bugs, o long-snout bugs. Sa ating mga Pilipino o Tagalog ito ay tinatawag na bukbok.

Ang bukbok o weevil sa malapitan. (Bilibb)

Ang rice weevils ay uri ng beetles o salagubang. Ang pangunahing inaatake at kinakain ng mga ito ay bigas, sunod ang harina, cornmeal o iba pang mga butil na nakakain. Pangkaraniwan ito bilang pantry pest. Makikita rin itong naeengganyong manirahan at kumain ng cereals, spices, rice, oats, barley, wheat, nuts, dried beans, corn, bird seed, at maging pagkain ng mga aso at pusa. Minsan din ang mga ito na nasa hilaw na pasta sa inyong pantry.

Maliban sa mga nabanggit, maaari rin silang kumain ng mga halaman, prutas, gulay – ang mga iyan ay naaamoy ng mga bukbok. Attracted din sila sa ganyan.

ANO’NG HITSURA NG MGA BUKBOK?

Nasa lahi ng beetle o salagubang ang bukbok. Maliliit ito na nasa 2 hanggang 3 milimetro ang sukat.

Ang karaniwang kulay ng bukbok ay itim, brown, habang ang iba ay may halong pula. May iba sa mga ito na ang dulo ng mga paa ay madilaw.

May mga pakpak ang bukbok kaya nakalilipad at madali sa mga ito ang pestehin pa ang ibang mga pagkain.

Ang mga bukbok ay hindi nangangagat ng tao o mga alagang hayop.

Hindi kayo magkakasakit, malalason o mamamatay kung aksidente nakakain ng bukbok. Ang mga bukbok ay hindi nagdadala o nagkakalat ng sakit – bacteria, virus, at iba pa.

PAANO SILA DUMARAMI?

Magtataka kayo bakit parang mabilis dumami ang bukbok. Karamihan kasi sa mga ito ay ang ginagawa ay mangitlog sa bigas.

Una at pangunahin itong nagmumula sa mga pananim bago pa man anihin ang mga pananim at madala sa processing facility.

Sa pag-aaral, ang isang babaeng bukbok ay mangingitlog sa isang butil sa isang pagkakataon. Ang bukbok na ito ay may kakayahang mangitlog ng hanggang 400 na itlog sa isang pakete ng bigas.

Napag-aralan din na kayang mangitlog ng apat na beses ang isang adult na bukbok na maaaring mabuhay sa loob ng tatlo hanggang anim na buwan. Aabot lamang ng tatlong araw bago mapisa ang itlog para muling dumami ang mga bukbok. Isipin ninyo kung ilang babaeng bukbok ang mayroon sa pantry ninyo?

Ang mga bukbok ay maaaring makapasok ng inyong bahay sa pagbili ninyo ng bigas na may bukbok talaga.

Kaya nilang bumutas ng manipis na plastic o cardboard o karton. May kalakasan kasi ang mga panga ng mga ito

Maaari rin naman silang makapasok sa inyong bahay, gusali kung ang nasa paligid nito ay may bukbok – kahit kaunti pa lamang sila na pakalat-kalat. Ang simpleng bitak sa dingding ay puwedeng maging daanan ng mga bubok para pestehin ang inyong pantry. At ito ay maaaring galing sa kapitbahay.

PAANO MAWAWALA ANG BUKBOK?

Pilian ang bigas. Kumuha ng plato at kumuha ng isang gatang ng bigas (gamitin ang tasa para sa rice cooker). Ang isang gatang ay sapat na para ibuhos sa plato at upang madaling makita ang bukbok. Isalin sa tuyo, malinis at may mahigpit na takip na container ang bigas. Mas mainam kung may gasket lid ito para siguradong selyado.

Bago ang pagpipili ng bigas ay kailangang maghanda muna ng isang maliit na lagayan na may tubig at haluan ng suka o bleach. Kung walang suka o bleach, makatutulong din ang sabon, alcohol o lumang mantika. Dito ninyo ilalagay ang mga bukbok na nakuha.

Ang pagbilad ng bigas sa araw ay hindi maaaring maging daan din para magpulasan ang mga bukbok. Pero maaaring lumipat lamang ito sa ibang lugar kung hindi ninyo mababantay.

Isang paraan pa ay kung magsasaing na, madali namang mawala ang bukbok dahil lulutang sila sa tubig habang hinuhugasan ang bigas. Agad na alisin ang bukbok.

Ngunit isang problema rito ay maaaring matanggal mo ang mga adult na bukbok, pero ang kanilang mga itlog ay mahirap talagang malaman o makita at ang mga ito ay naiwan sa bigas.

Kapag nakakita kayo ng mga bukbok, suriin na nang husto ang iba pang grains sa inyong pantry. Siguruhin din na hindi nababasa ang inyong grains.

Maaaring daanin sa bitag ang mga bukbok. Kumuha ng basahan, basain at pigaan. Ilagay ito sa isang lugar sa kusina na madaling makita – sahig o ibabaw ng lababo – iwan ng ilang oras o magdamag. Balikan at makikitang maraming bukbok ang nakakapit sa basahan.

May nabibili ring mga kitchen bug killer. Matapos na maisalin sa air-tight container ang grains o bigas ay mag-spray sa kitchen.

Masdang mabuti ang pasta na ito na nasa pakete pa ngunit binukbok. Ang pasta na bagaman nasa pakete ay matalas na naamoy ng mga bukbok at pineste nang husto. Kinagat-kagat ang magandang kalidad ng plastic hanggang sa pasukin ito at kinain ang pasta. Sa katagalan dahil walang sapat ding hangin sa loob, ang mga bukbok ay namatay na siyang dahilan kung bakit lumambot ang pasta kaya hindi na mapakikinabangan. (Bilibb)

May nagsasaabing i-freeze ang bigas nang magdamag, ilabas mula sa freezer at hayaang mawala ang lamig bago itago muli sa maayos na lagayan o bago saingin. Ngunit ayon sa pag-aaral, maaaring mamatay ang ilang mga bukbok o mga itlog nito. Pero ang bukbok ay likas na temperature tolerant. Kahit ilang buwan nang nasa freezer ang bigas kapag nilabas na ito mula sa refrigerator ay magtutuloy-tuloy ang buhay ng itlog hanggang sa mabuhay ang mga ito nang tuluyan.

Pagdating naman sa negosyo kung ito ay maramihang bigas, kailangan ay maingatan ito mula sa mga bukbok. Ang mabisang paraan ay fumigation o pagpapausok. Sa malalaking rice importers ay ginagamitan nila ito ng pampausok na may carbon dioxide, diatomaceous earth, at iba pa. Ang mga ito ay safe rin sa mga kakain ng bigas. Wala ring pagbabago, amoy o lasang iiwan ang mga ito sa bigas.

ANG BUKBOK BA SA BIGAS AY SENYALES NA LUMA O MABABANG KLASE ANG BIGAS?

Hindi. Hindi batayan ang pagkakaroon ng bukbok na mahina ang klase ng bigas o luma ito. Kahit ang bago o mamahaling bigas ay binubukbok din. Isa sa pangunahing dahilan ng pagkakaroon o patuloy na pagdami ng bukbok ay kapabayaan. Kailangang selyadong maigi ang pinaglalagyan ng bigas at iba pang grains.

PAANO MALALAMAN KUNG MAY BUKBOK ANG BIGAS O IBANG GRAINS?

Obviously, makikita ang bukbok sa bigas. Pero kung maraming bigas at nasa kailalalim ang bukbok hindi ninyo agad ito makikita. Pero makikita na may sira o butas, o kagat ang butil ng mga bigas – senyales na may mga bukbok sa bigas ninyo. Ang sira o butas sa bigas ay posible ring lugar kung saan nangitlog ang bukbok.