Kulturang Pinoy sa Pista ng Itim na Nazareno

Ang Itim na Nazareno (mula sa quiapochurch.com.ph)

Ang Pista ng Itim na Nazareno ay isang lubos na iginagalang na relihiyosong kaganapan sa Pilipinas na ipinagdiriwang taon-taon tuwing ika-9 ng Enero. Ngayong 2024, gaganapin ang kapistahan at matatapat sa araw ng Martes. Isa itong dakilang pagpapakita ng debosyon at pananampalataya, na umaakit sa milyon-milyong deboto mula sa lahat ng antas ng pamumuhay.

Itim na Nazareno sa paghatid sa Pilipinas

Ang Itim na Nazareno ay nasa pangangalaga noon ng isang hindi kilalang pari at bumiyahe sa malawak na Karagatang Pasipiko sakay ng isang Galleon noong 1606 mula Mexico papunta ng Maynila. Ang eksaktong petsa ng pagdating ng imahen ay hindi matukoy. Kasama sa paglalakbay na ito ang isang malalim na paglalarawan kay Kristo na may maitim na balat, bitbit sa kanang balikat ang isang malaking kahoy na krus, nakaposisyon na ang isang tuhod sa lupa at nakatingin sa taas habang naghihirap. Ang imahen ay napadpad sa unang simbahan ng mga Recoletos sa Bagumbayan (Luneta), kung saan si San Juan Bautista ang nagsisilbing patron nito. Simula noon, ang rebulto ay naging simbolo ng pag-asa, kagalingan, at kaligtasan para sa maraming Pilipino.

Ang Itim na Nazareno ay kilala rin bilang Poong Hesus Nazareno (Nuestro Padre Jesus Nazareno) na sinasabing ipinagdiriwang ang ika-417 taong gulang nito ngayong taon.

Ang Itim na Nazareno (mula sa quiapochurch.com.ph)

Ang kulay ng Poong Nazareno

May mga teorya kung bakit itim ang kulay ng Poong Nazareno. Ang isa rito ay sinasabing dahil ang poon ay nililok ng isang katutubong Mexicano, ang kulay nito ay inihalintulad sa kulay ng lahi ng lumikha nito. Ang isa pang teorya sa kulay ng imahen ay pinaniniwalaang nagmula sa sunog na tumupok sa barkong naghatid nito mula Mexico papunta ng Maynila. Lalong nangingitim ang kahoy dahil sa katandaan nito, maliban pa sa mga langis at pabango na ipinapahid dito.

 

Prusisyon ng Itim na Nazareno

Nagsisimula ang kapistahan sa isang prusisyon na tinatawag na “Traslacion,” kung saan sinasamahan ng mga deboto ang rebulto habang ipinaparada sa mga lansangan ng Maynila. Ang prusisyong ito ay nagmumula sa Quirino Grandstand sa Rizal Park hanggang sa Simbahan ng Quiapo.

Ang Traslacion ay may matinding sigasig, kung saan ang mga kalahok ay nagpupumilit na mapalapit sa imahe sa pag-asang mahawakan ito o punasan ang kanilang mga panyo dito, dahil ito ay pinaniniwalaang nagtataglay ng mga mahimalang kapangyarihan na makapagbibigay ng kagalingan at proteksyon. Ang kapaligiran ay puno ng mga panalangin, mga awit, at mga himno, na lumilikha ng isang malalim na espirituwal na karanasan para sa lahat ng kasapi rito.

Bukod sa prusisyon, idinaraos ang iba’t ibang gawaing panrelihiyon tulad ng nobena, misa, at vigil sa mga araw bago ang Pista. Nag-aalay din ng kandila, bulaklak, at personal na petisyon ang mga deboto sa Itim na Nazareno bilang tanda ng kanilang debosyon.

Ang Pista ng Itim na Nazareno ay hindi lamang isang relihiyosong kaganapan kundi isang kultural na kababalaghan na nagpapakita ng malalim na pananampalataya at katatagan ng sambayanang Pilipino. Ito ay isang testamento sa walang hanggang kapangyarihan ng paniniwala at ang pagkakaisa na maaari nitong itaguyod sa loob ng isang komunidad.

Ang Traslacion ay nailalarawan sa taimtim na popular na debosyon. Ang karamihan ng mga kalahok ay naghahangad na hawakan ang mga lubid na nagpapadali sa prusisyon ng iginagalang na imahen. Sa kanilang sigasig, ang ilang mga deboto ay nagsisikap na sumakay sa karwahe, na naghahanap ng pambihirang pagkakataon na mahawakan ang imahen at mapuno ang kanilang mga panyo ng sagradong kahalagahan. Iginagalang bilang isa sa mga pangunahing relihiyosong simbolo sa Pilipinas, ang Itim na Nazareno ay nagtataglay ng malalim na kahulugan ng pagpapagaling, nagsisilbing isang iginagalang na sagisag para sa mga anting-anting, at nagpapaningas ng mga salaysay ng pagtubos sa loob ng mga tapat na tagasunod nito.

Trivia

Ang orihinal na kulay ng Nazareno ay sinasabing puti, ngunit dahil ang barkong naghatid nito ay nasunog nang ibiyahe mula Mexico hanggang sa Maynila at naging itim na ang kulay.

Noong 2012, naganap ang pinakamahabang Translacion na umabot ng 22 oras.

Ang karwahe ay itinutulak pasulong ng mga masugid na tagasunod. Noong una ay kabilang ang mga kababaihan sa aktibidad na ito ngunit kalaunan ay naging limitado na lamang para sa mga kalalakihan.

 

Mga kautusan ng Simbahan ng Quiapo para sa Pista ng Itim na Nazareno

– Bawal sumampa sa Andas
– Bawal magtulakan
– Bawal magdala ng maraming gamit o malaking mga bag. Kung magdadala ng bag, mas mainam na ito ay “transparent bag” para sa madaliang pag-inspeksyon
– Sa mga may karamdaman at mga bata, mag-abang sa gilid ng kalsada para maging ligtas
– Bago ang Traslacion, huwag kalimutan na kumain upang may sapat na lakas
– Maaaring maghagis ng panyo upang maipunas sa Mahal na Poong Jesus Nazareno
– May pasanan pa rin ng pingga at paghila sa lubid ngunit gawin nang maayos