Bagong variant ng Covid-19 nakapasok sa Pinas

Sa latest COVID-19 biosurveillance report, nakapagtala ang bansa ng unang kaso ng omicron subvariant XBB.1.16 at ito ay nasa Western Visayas, ayon sa Department of Health nitong Abril 25.

Ang kaso ay naitala sa latest genome sequencing noong Abril 12 hanggang Abril 17.

Ang omicron subvariant XBB.1.16 ay isa sa subvariants na patuloy na minomonitor ng World Health Organization (WHO).

Batay pa sa WHO, noong nakaraang linggo ang naturang variant ay isang variant of interest (VOI) kasunod ng patuloy na pagtaas ng paglaganap nito sa 22 bansa, kabilang ang Estados Unidos. Nakapagtala rin na ang karamihang kaso nito ay nasa India, na may mahigit sa 2,000 kaso sa unang bahagi ng Abril.

Bakit VOI ang bagong variant?

Ayon sa Centers for Disease Control and Prevention, patuloy na nagbabago ang mga virus sa pamamagitan ng mutation, at ang mga bagong variant ng isang virus ay inaasahang magaganap. Minsan, lumalabas at nawawala ang mga bagong variant. Sa ibang pagkakataon, nagpapatuloy ang mga bagong uri nito. Maraming variant ng virus na nagdudulot ng COVID-19 ang sinusubaybayan sa panahon ng pandemyang ito.

Ang mga variant ay nasa tatlong kategorya:

(1) variants of interest: kapag nagpakita ng partikular na mga genetic marker na na-link sa binagong receptor binding, nabawasan ang antibody neutralization laban sa naunang impeksyon o pagbabakuna, nabawasan ang bisa ng paggamot, potensyal na diagnostic na epekto, o inaasahang pagtaas ng kalubhaan ng sakit.

(2) variants of concern: may katibayan ng pagtaas ng transmissibility (kakayahang mailipat), mas malalang sakit (gaya ng pagdami ng mga naoospital o namamatay), makabuluhang pagbawas sa neutralisasyon ng mga antibodies na nabuo noong nakaraang impeksyon o pagbabakuna, pagbawas sa bisa ng mga paggamot o bakuna, o mga pagkabigo sa diagnostic detection

(3) variants of high consequence: may malinaw na katibayan na ang mga hakbang sa pag-iwas o mga medikal na countermeasure ay makabuluhang nabawasan ang pagiging epektibo kumpara sa mga dating umiikot na variant.

Arcturus Subvariant

Ang XBB.1.16 ay tinatawag ding “Arcturus” na subvariant ng Omicron virus at inoobserbahan ng WHO.

Unang nadiskubre ang Arcturus noong Enero at patuloy na inaaral ng WHO. Ito ay recombinant, o hybrid, na variant mula sa BA.2.10.1 at BA.2.75, mga nagmula sa Omicron variant BA.2.

Ayon sa WHO, mayroong humigit-kumulang 800 viral sequences mula sa 22 iba’t ibang bansa. Ang karamihan sa kanila ay nagmula sa India, kung saan inilipat ng XBB.1.16 ang iba pang mga uri na ginagamit.

Sa isang pag-aaral, nagpakita ang variant na kumakalat nang humigit-kumulang 1.17 hanggang 1.27 beses na mas mahusay kaysa sa XBB.1 at XBB.1.5 na mga strain, at iminungkahi na ito ay may potensyal na kumalat sa buong mundo.

“This is one to watch. One of things we are very concerned about is the potential for the virus to change, to become not only more transmissible but more severe,” ani Dr Maria van Kerkhove, technical lead ng WHO sa COVID-19, sa isang pulong noong Marso 29. “It has been in circulation for a few months.”

Idinagdag pa ng naturang doktor na ang kanilang organisasyon ay hindi nakakita ng pagbabago sa kalubhaan sa mga indibidwal o sa mga populasyon, ngunit nabanggit niyang, “we have to remain vigilant”.

Naging pahayag pa ng organisasyon na ang mga taong nasa edad 60 pataas, may malalang kondisyong medikal, lalo na ang mga may mga problema sa baga o immunocompromised, ay maaaring nasa panganib pa rin na magkaroon ng mas matinding karamdaman, katulad ng mga naunang variant. Gayundin, dapat mag-ingat ang mga hindi pa fully vaccinated o boosted.

Sintomas ng Arcturus Subvariant

Ang variant na ito ay madaling makahawa o tao-sa-tao. Madaling maipasa mula sa mga kamay.

  • sore throat (pamamaga ng lalamunan)
  • runny nose (tumutulong sipon) o baradong ilong
  • pagbahing
  • lagnat
  • conjunctivitis (pink eye) lalo na sa mga bata at sanggol. Ang pakiramdam nito ay makati, may pagluha, mahapdi, pakiramdam na may bagay na nakapasok at nakaiirita sa mata. Ang puting bahagi ng mata ay mapula o pink. Ang loobang bahagi ng talukap ng mata ay namamaga. May sipon o nana na lalabas (discharge). Patuloy pa ring inaalam ang koneksyon ng conjunctivitis sa Arcturus.
Ang hitsura ng conjunctivitis o pink eye. Makikita na may pamamaga ng conjunctiva (ang manipis na layer na pumupuno sa puting bahagi ng mata at sa loob ng talukap ng mata) at/o mga talukap ng mata. (Mula sa Centers for Disease Control and Prevention)
  • ubo
  • kawalan ng panlasa
  • kawalan ng pang-amoy

May namatay na ba sa bagong Arcturus strain ng Covid?

Kamakailan ay naiulat na may namatay na limang tao sa United Kingdom, ayon sa UK Health Security Agency.