P5.768-T para sa 2024 nat’l budget napagtibay ng Mandanas Ruling

Sina Batangas Governor Hermilando Mandanas (kaliwa) at Pandesal Forum moderator na si Wilson Lee Flores habang tinatalakay ang national budget at halaga ng Mandanas ruling.

May P5.768 trilyon na nakalaan para sa 2024 national budget na nagbibigay para sa mas mataas na bahagi sa mga pondo ng local government units (LGUs) base at napagtibay sa Mandanas Ruling ng Korte Suprema. Ito ang tinalakay sa Pandesal Forum kung saan naging panelist mismo rito si Batangas Governor Hermilando “Dodo” Mandanas.

Ang naturang gobernador, na noon ay congressman, ang nagpetisyon noong 2018 upang ganap na magkaroon ng malaking bahagi o pondo ang local government units upang mabigyan din ng malaking kalidad ng pamamahala at mga proyekto ang mga nasasakupan nito.

Naniniwala si Mandanas na mahalaga at kailangan ng bawat isa ng tulong at malaking bahagi nito ay nagmumula sa national government at national wealth. Ang pondong ito ay siya ring daan upang may magandang antas ng pamumuhay sa iba’t ibang lugar sa Pilipinas.

“I became a governor in 1995 and doon ko lang talaga (naunawaan) ‘yong batas na nauukol sa local autonomy. Ibig sabihin nito, ang mga gawain na dapat gawin talaga ng mga lalawigan, lungsod, munisipyo, at mga barangay ay sila ang mas makakagawa more efficiently, more economically, and more effectively than the national government,” paliwanag ni Mandanas.

“Maraming bagay na ang local government ay mas malapit sa tao. Sa basic health, halimbawa, itong libreng pagamot. Kailangan na local ang hinihingan ng tulong lalo na sa mga ayuda at pagpapaaral,” aniya pa.

 

Ano ang Mandanas Ruling?

Ang Mandanas ruling ay tumutukoy sa isang mahalagang desisyon na ginawa ng Korte Suprema noong 2018. Ang desisyon ay may malaking implikasyon sa pamamahagi ng pambansang kayamanan at mga mapagkukunan sa local government units (LGUs) sa bansa. Nag-ugat ito sa petisyon na inihain ng noo’y Congressman Mandanas, at Congressman Enrique T. Garcia, na naglalayong dagdagan ang bahagi nito sa national internal revenue allotment (IRA).

Bago ang Mandanas ruling, nakatanggap ang LGUs ng isang nakapirming porsyento ng national internal revenue batay sa isang pormula na itinatag noong 1991. Gayunman, ipinasiya ng Korte Suprema na ang pagkalkula ng IRA ay dapat isama ang lahat ng pambansang buwis, sa halip na ang mga kinokolekta lamang ng Bureau ng Internal Revenue. Epektibong pinalawak ng desisyong ito ang base ng kita na gagamitin upang matukoy ang mga bahagi ng IRA ng LGUs, na nagreresulta sa malaking pagtaas sa kanilang mga alokasyon. Nilinaw din ng desisyon na ang LGUs ay may karapatan na makatanggap ng makatarungan at pantay na bahagi (just share) ng lahat ng pambansang buwis na nakolekta, ayon sa mandato ng Konstitusyon.

Ang ruling na ito ay may malawak na epekto sa fiscal autonomy ng LGUs sa bansa. Sa tumaas na bahagi ng IRA, ang mga lokal na pamahalaan ay mayroon na ngayong mas maraming mapagkukunan sa kanilang disposal upang pondohan ang mga proyekto sa pagpapaunlad, magbigay ng mahahalagang serbisyo, at tugunan ang mga pangangailangan ng kani-kanilang komunidad. Binigyan din nito ng kapangyarihan ang LGUs na magkaroon ng mas malakas na boses sa lokal na pamamahala, dahil mas handa na silang gamitin ang kanilang mandato at tumugon sa mga kahilingan ng kanilang mga nasasakupan.

Karagdagan pa, pinalalakas ng desisyon ang mas balanseng pamamahagi ng pambansang kayamanan at mga mapagkukunan, nagtataguyod ng higit na pag-unlad ng rehiyon at binabawasan ang mga pagkakaiba sa pagitan ng LGUs. Ang Mandanas ruling, samakatuwid, ay may mahalagang papel sa pagsusulong ng desentralisasyon at pagpapalakas ng lokal na pamamahala sa Pilipinas.